kevinamendt.nl >> portfolio >> geologische factoren zonneberg
Geologische factoren in de Zonneberg
In SOK-Mededelingen 52 plaatste ik een artikel genaamd 'De invloed van geologische factoren op de ontginning in het gangenstelsel Zonneberg'. Tijdens het veldwerk bleek dat geologische breuken, vuursteenlagen en de verschillende kalksteenlagen van invloed waren op het gangverloop en de fasen waarin een gang ontstond.
Gegevens
| Titel: | De invloed van geologische factoren op de ontginning in het gangenstelsel Zonneberg |
| In: | SOK-Mededelingen 52 |
| Pagina: | 14-40 |
| Auteur: | Kevin Amendt |
| Jaar: | 2009 (november) |
Samenvatting
Inleiding
Hoge of lage gangen, breed of smal, regelmatig of onregelmatig ontgonnen: er zijn veel verschillende soorten onderaardse landschappen in de onderaardse mergelgroeven van Zuid-Limburg. De kwaliteit van de steen, de aanwezige concessies, afspraken of mijnbouwwetten, soort ontginning, maar ook de vakkennis van de blokbreker hebben het onderaards landschap bepaald zoals wij dat vandaag de dag dagen kunnen bewonderen.
Daarna heeft het secundair gebruik van de mergelgroeven een stempel gedrukt op het authentieke groevelandschap, zoals dat ooit werd achtergelaten door de blokbrekers. Voorbeelden van secundair gebruik zijn champignonkwekerijen, schuilplaatsen in diverse oorlogen, de bouw van onderaardse fabrieken, toerisme enzovoorts.
Het huidig onderaards landschap is dus gevormd door vele factoren.
Dit artikel behandelt de invloed van geologische factoren op de ontginningen in het gangenstelsel Zonneberg. Daarmee wordt een deel van de vorming van het onderaardse landschap in de Zonneberg beschreven. Een Engelstalige versie van dit artikel werd reeds gepubliceerd in het ‘IES Symposium yearbook 2009’. Deze Nederlandse versie is aangevuld met nieuwe bevindingen.
Het onderzoek
De huidige Zonneberg bestaat in feite uit gedeelten ontgonnen vanuit het Slavante gangenstel, het Noordelijk gangenstelsel en de ingang Zonneberg. De ligging van deze gedeelten werd beschreven, benoemd (Zonneberg-Slv, Zonneberg-Nrd en Zonneberg-Znb) en verschillende ontginningsfasen bepaald. Hoofdzakelijk werden in dit artikel de gangen van het Zonneberg-Slv deel beschreven.
Zonneberg-Slv
Zonneberg-Slv werd aan de hand van veldwerk ingedeeld tot vijf ontginningsfasen. De wijze van ontginning en het gangverloop werd per fase beschreven.
- Ontginningsfase 1
- ontginnen van de volledige ganghoogte (16de eeuw)
- ontginnen bij geologische breuken (16de eeuw)
- Ontginningsfase 2
- een overgangsfase van het ontginnen tot de vuursteenlaag (eind 16de eeuw)
- het uitdiepen van de vloeren onder de vuursteenlaag (eind 16de eeuw)
- Ontginningsfase 3
- ontginnen tot de vuursteenlaag (17de eeuw)
- Ontginningsfase 4
- het uitdiepen van de vloeren onder de vuursteenlaag (18de en 19de eeuw)
- Ontginningsfase 5
- latere uitbreidingen (19de en 20ste eeuw)